De website voor historici
Geschiedenis en Onderwijs

In Nederland kan men geschiedenis studeren aan Hogescholen en Universiteiten. In principe moet er een onderscheid gemaakt worden tussen de opleiding tot Docent Geschiedenis en Staatsinrichting en die van Historicus. Aan de Hogescholen wordt een combinatie verzorgd van didactiek en geschiedenis, terwijl aan de universiteit geschiedenis centraal staat, maar er wel de mogelijkheid bestaat een minor onderwijskunde te volgen en ook om stage te lopen. Hieronder wil ik een overzicht geven van waar men in Nederland geschiedenis kan studeren aan een hogeschool en universiteit.

Geschiedenis aan hogescholen
Hogeschool van Arnhem en Nijmegen locatie Nijmegen
Hogeschool van Amsterdam
Hogeschool InHolland
NHL hogeschool
Hogeschool Driestar Educatief
Hogeschool Utrecht
Saxion Next
Fontys Hogescholen Sittard
Fontys Hogescholen Tilburg     
Windesheim

Geschiedenis aan universiteiten
Erasmusuniversiteit Rotterdam
Rijksuniversiteit Groningen
Universiteit van Amsterdam
Universiteit Leiden
Universiteit Utrecht
Vrije Universiteit Amsterdam
Guide to history departments around the world
Radboud Universiteit Nijmegen

Onderzoeksinstituten
Instituut voor Nederlandse Geschiedenis
Internationaal Archief en Informatiecentrum voor de Vrouwenbeweging (IIAV)
Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG)
Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie

Onderzoeksscholen
ARCHON, Onderzoeksschool Archeologie
ASCA, Amsterdam School for Cultural Analysis
CNWS, Centrum voor Niet-Westerse Studies
Huizinga-instituut, Interuniversitair Instituut voor Cultuurgeschiedenis
N.W. Posthumus Instituut
Landelijke Onderzoeksschool Mediëvistiek
NOV, Nederlandse Onderzoeksschool voor Vrouwenstudies
OIKOS, Onderzoeksschool voor Klassieke Oudheid Studies

Genootschappen en (wetenschappelijke)organen
Historisch Huis
Historisch Platform
Instituut voor Nederlandse Geschiedenis
Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen
Koninklijk Nederlands Historisch Genootschap
Numaga - Vereniging tot beoefening van de Geschiedenis van Nijmegen en Omgeving

Links naar linkverzamelingen
Geschiedenislinks UBN
WWWVL, The World Wide Virtual Library
Histor Esearch
Geschiedenislinks UvA

Overig
Het Museum voor de Vaderlandse Geschiedenis

In het voortgezet onderwijs heeft Geschiedenis nog steeds een rol in het curriculum, hoewel in de onderbouw steeds vaker het vak Mens en Maatschappij wordt gegeven. Dit is een combinatie van geschiedenis, aardrijkskunde en economie. Voor de eigenheid van het vak geschiedenis is het mijns inziens belangrijk om dit vak als geheel aan te bieden. Immers is de laatste jaren gebleken dat er gekort is aan de inhoud. Zo wordt het oude Egypte veelal niet meer in de onderbouw behandeld, maar kiezen docenten er nog steeds voor om dit toch te behandelen, vanwege de prachtige illustratieve verhalen en mythen. Voor het vak geschiedenis zijn er vele methoden ontwikkeld, die ik hieronder wil noemen.

Feniks
Geschiedenis Werkplaats

Memo

Sfinx

Sprekend Verleden

Tien tijdvakken

Een belangrijke verandering in de Tweede Fase van de bovenbouw zijn de tien tijdvakken, die door Commissie de Rooij is ingevoerd. Hierbij is afstand genomen van de oude indeling in vijf tijdvakken. Nu is gekozen voor een periodisering waarbij  meestal honderd jaar telkens overbrugd wordt. De tijdvakken zijn:

1. Tijd van Jagers en Boeren - tot 3000 v. Chr.
2. Tijd van Grieken en Romeinen - 3000 v. Chr.-500 n. Chr.
3. Tijd van Monniken en Ridders - 500-1000
4. Tijd van Steden en Staten - 1000-1500
5. Tijd van Ontdekkers en Hervormers - 1500-1600
6. Tijd van Regenten en Vorsten - 1600-1700
7. Tijd van Pruiken en Revoluties - 1700-1800
8. Tijd van Burgers en Stoommachines - 1800-1900
9. Tijd van de Wereldoorlogen - 1900-1950
10. Tijd van Televisie en Computer - 1950-heden

Klassieke periodisering

Naast de nieuwe indeling, blijkt dat veel geschiedenisdocenten toch ook de klassieke indeling handhaven naast de nieuwe constructie van de tien tijdvakken. Deze berust op:

Prehistorie - 3000 v. Chr.
Oudheid - 3000 v.Chr.-500 n. Chr.
Middeleeuwen 500-1500
Nieuwe Tijd 1500-1789
Nieuwste Tijd 1789-heden

Sociaal-economische indeling

Een meer onbekende variant is de sociaal-economische indeling. Hierbij wordt gesorteerd op maatschappijtypen en bestaat uit vier onderdelen, namelijk:

1. Jagerssamenleving
2. Landbouwsamenleving
3. Stadssamenleving
4. Industriële samenleving

Belangrijk om te onderkennen is dat periodisering altijd te nuanceren valt. In Engeland beginnen de Middeleeuwen bijvoorbeeld niet in 476, maar in 313 als keizer Constantijn het christendom godsdienstvrijheid geeft. Het is van groot belang deze verschillen te onderkennen. Echter is het voor de rode draad belangrijk een algemene richtlijn aan te houden. Om meer te weten over maatschappijtypen is het boek Erfgoed van Eeuwen. Maatschappijgeschiedenis van Hellas tot heden (Assen 1992) van Paul Schneiders een goede inleiding.

Voor studenten docent geschiedenis zijn de volgende boeken erg waardevol om een goede start te maken.

Aardema, A., Rooijen, B. van, Vries, J. de (red.) Actief Historisch Denken (Boxmeer 2004).
Aardema, A., Rooijen, B. van, Havekes, H. (red.) Geschiedenis Doordacht (Boxmeer 2005).
Aardema, A, de Vries, J, Havekes, H., Actief Historisch Denken 3, Leerlingen construeren de geschiedenis (Boxmeer 2011).
Kohnstamm, R., Kleine ontwikkelingspsychologie cassette (Houten 2011).
Riessen, M. van, Rovers, F., Wilschut, A., Oriëntatie op geschiedenis (Assen 2011).
Wilschut, A., Geschiedenisdidactiek. Handboek voor de vakdocent (Bussum 2004).

Examen Geschiedenis
Beeldmateriaal Geschiedenis Notre Dame des Anges
Examenblad geschiedenis havo 2012
Examenblad geschiedenis vwo 2012
Geschiedenis Examen
Geschiedenisplein
Havo-vwo.nl-geschiedenis
Histoforum-Digischool 
Mijn Examentrainer (Bram van Tongeren)
Reader "Republiek in een tijd tussen Vorsten 1477-1702" (Mark Beumer)
Reader "De Verenigde Staten en hun federale overheid 1865-1965" (Mark Beumer)
Samenvatting Vietnam - Eindexamen geschiedenis havo en vwo

Geschiedenisonderwijs is zeer belangrijk. Al vanaf de basisschool wordt geschiedenis onderwezen. In het voortgezet onderwijs is geschiedenis vervallen tot een keuzevak. Gelukkig kan men nog steeds geschiedenis studeren aan Hogeschool en Universiteit, maar hoe geef je nu goed les en welke onderwijsfilosofie is de beste?

Activerende Didactiek                                                                                                                                                            
Center for Historical Culture
Centre for the Study of Historical Consciousness